15:22 13/12/2011
Cỡ chữ

Theo kết quả nghiên cứu của Trung tâm Viện Viễn Đông Bác Cổ Pháp tại Hà Nội phối hợp với Viện Khảo cổ học Việt Nam và Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Quảng Ngãi, Trường Lũy phôi thai từ khoảng giữa thế kỷ XVI, khi một vài đồn (bảo) được Bắc quân Đô đốc Bùi Tá Hán (1496 - 1568) cho xây dựng nhằm bình ổn vùng núi phía tây Quảng Ngãi.  

 Cao Khoa

(Phó Bí thư tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi)

Du khách tham quan Trường Lũy

Theo sách sử của triều Nguyễn, Trường Lũy dài 117 dặm, trải từ huyện Hà Đông (tỉnh Quảng Nam) đến phía bắc phủ Bồng Sơn (tỉnh Bình Định). Trường Lũy có 115 bảo, mỗi bảo có khoảng 10 lính canh gác. Đội binh ấy gọi là sơn phòng và tổng chỉ huy các sơn phòng gọi là Tiểu phủ sứ sơn phòng. Năm 1899, dưới triều vua Thành Thái (1889 - 1907), đội quân sơn phòng triệt bỏ, Trường Lũy không còn sử dụng từ đó đến nay đã trên 100 năm. Ngày 9.3.2011, di tích Trường Lũy được Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ký ban hành quyết định xếp hạng là di tích LSVH cấp quốc gia.

  I. Tổng quan về di tích Trường Lũy

Theo kết quả nghiên cứu của Trung tâm Viện Viễn Đông Bác Cổ Pháp tại Hà Nội phối hợp với Viện Khảo cổ học Việt Nam và Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Quảng Ngãi, Trường Lũy phôi thai từ khoảng giữa thế kỷ XVI, khi một vài đồn (bảo) được Bắc quân Đô đốc Bùi Tá Hán (1496 - 1568) cho xây dựng nhằm bình ổn vùng núi phía tây Quảng Ngãi. Đến năm 1750, Tuần vũ Quảng Ngãi Nguyễn Cư Trinh cũng tiếp tục cho xây dựng một số đồn (bảo) khác. Trong các thế kỷ XVI - XVII - XVIII, dưới thời chúa Nguyễn, thời Tây Sơn và thời Nguyễn, Trường Lũy được xây dựng quy mô và hoàn chỉnh. Năm 1819, dưới sự chỉ huy của Tả quân Lê Văn Duyệt, binh lính và nhân dân đã đào đắp, nối kết hàng trăm đồn (bảo) lại với nhau, hình thành một hệ thống đồn lũy liên hoàn.

Sau 5 năm khảo sát, các nhà nghiên cứu đã tìm thấy 127,4 km bờ lũy đi qua 34 xã thuộc 10 huyện: Trà Bồng, Sơn Hà, Sơn Tịnh, Nghĩa Hành, Ba Tơ, Minh Long, Tư Nghĩa, Đức Phổ (thuộc tỉnh Quảng Ngãi) và 2 huyện Hoài Nhơn và An Lão (thuộc tỉnh Bình Định) với hơn 70 đồn (bảo). Nổi bật là các di tích gắn với Trường Lũy như: Thiên Xuân, Khánh Giang, Rùm Đồn, đèo Chim Hút (thuộc huyện Nghĩa Hành) và một số đoạn lũy tiêu biểu nằm trên địa bàn các xã: Trà Sơn, Trà Xuân, Trà Bình (huyện Trà Bồng), xã Nghĩa Thọ (huyện Tư Nghĩa), xã Hành Dũng (huyện Nghĩa Hành), xã Ba Động (huyện Ba Tơ).

Trường Lũy là một công trình kiến trúc hùng vĩ còn khá nguyên vẹn, chạy dài theo chân gần hết dãy Trường Sơn giáp giới với đồng bằng. Tùy theo địa hình mà lũy có lối xây dựng thích ứng. Ở địa hình đồi núi, lũy vắt qua sườn đồi núi. Chỗ bằng phẳng, lũy chủ yếu được đắp bằng đất, chỗ dốc thì được gia cố thêm bằng đá, nhưng hầu hết là lũy, bảo có chất liệu bằng đá. Dọc theo lũy còn dấu vết các con đường, hào, có nhiều cửa đảm bảo cho giao thương và có các chợ phiên nằm lân cận. Theo các nhà nghiên cứu, Trường Lũy không chỉ có chức năng bảo vệ, bình ổn xã hội, mà còn có chức năng đảm bảo an toàn cho hoạt động kinh tế, trao đổi văn hóa giữa miền xuôi và miền ngược, giữa đồng bào Kinh và đồng bào Thượng.

Từ kết quả nghiên cứu, khảo sát, hội thảo về di tích Trường Lũy Quảng Ngãi, với sự tham gia của nhiều chuyên gia, nhà khoa học, nhà nghiên cứu hàng đầu ở trong và ngoài nước đến từ Hội đồng Di sản Anh, Viện Nghiên cứu Nhân học Châu Á, Trung tâm Viện Viễn Đông Bác Cổ Pháp tại Hà Nội, Viện Khoa học Xã hội Việt Nam, Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam… hầu hết ý kiến đều thống nhất nhận định: Trường Lũy, với các yếu tố cấu thành của nó, có giá trị văn hóa đặc biệt, là công trình kiến trúc thành lũy dài nhất Đông Nam Á, là kết quả lao động sáng tạo của nhân dân trải qua nhiều thời kỳ lịch sử, là một tài nguyên du lịch hấp dẫn.

II. Giá trị của di tích Trường Lũy và tiềm năng phát triển kinh tế du lịch

1. Giá trị của di tích Trường Lũy

Trường Lũy là thành lũy cổ dài nhất Đông Nam Á có lối kiến trúc riêng, độc đáo. Theo các nhà chuyên môn, xét ở phạm vi nước ta, thì loại hình di tích kiến trúc tương tự (thành lũy) có thành Cổ Loa ở Hà Nội, thành Nhà Hồ ở Thanh Hóa, thành Châu Sa ở Quảng Ngãi, Lũy Thầy ở Quảng Bình và Trường Lũy ở Quảng Ngãi. Mỗi một di tích ấy có một giá trị riêng.

Giá trị của di tích Trường Lũy Quảng Ngãi được đánh giá tổng quát như sau:

- Giá trị lịch sử: Trường Lũy là một di tích sống động về một thời kỳ trong lịch sử Việt Nam, là chứng liệu thực tế đã được ghi chép trong sử sách thời nhà Nguyễn.

- Giá trị văn hóa - khoa học: Trường Lũy thể hiện kiến thức quân sự Việt Nam ở khía cạnh xây đắp thành lũy. Nó là kết quả của lao động sáng tạo của hàng vạn nhân công qua nhiều thế kỷ.  

- Giá trị tham quan, du lịch: Bản thân Trường Lũy là một công trình kiến trúc hùng vĩ, trong một không gian có địa hình thiên nhiên đa dạng và tươi đẹp, cư dân ở quanh Trường Lũy gồm các dân tộc Việt, Hre, Cor có những di sản văn hóa rất phong phú và đặc sắc.

2. Tiềm năng phát triển kinh tế du lịch

Di tích Trường Lũy mở ra một cơ hội mới về phát triển du lịch, không chỉ riêng cho tỉnh Quảng Ngãi, mà còn cho các tỉnh lân cận trong khu vực.

Điều đó đã được kiểm chứng qua nhận định của các chuyên gia du lịch trong nước và quốc tế. Trường Lũy có nét đặc trưng và hấp dẫn riêng, không bị trùng lặp với các di tích khác trong vùng. Nếu Quảng Nam có di tích Mỹ Sơn và Đô thị cổ Hội An, Bình Định có các tháp Chăm và di tích lịch sử về nhà Tây Sơn, thì Quảng Ngãi có di tích Trường Lũy. Tất cả đều nằm chung trên con đường di sản văn hóa miền Trung nhưng Trường Lũy Quảng Ngãi có nét đặc trưng, độc đáo, hấp dẫn riêng mà các di tích khác không thể có được. Sự gắn kết, sự góp mặt của Trường Lũy Quảng Ngãi trong các di sản văn hóa lớn, các công trình kinh tế du lịch trọng điểm, các tuyến, tour du lịch sẽ làm phong phú hóa sản phẩm du lịch, tăng cao tính hấp dẫn của loại hình du lịch tham quan di tích, nâng cao hiệu quả kinh tế của ngành du lịch vùng 7 tỉnh duyên hải miền Trung.    

Khả năng khai thác, phát triển du lịch đối với Trường Lũy là rất lớn.

Trường Lũy có tổng chiều dài hơn 127 km, chạy theo hướng bắc - nam, về đại thể nó song song với quốc lộ 1, cự ly trung bình từ quốc lộ 1 đến Trường Lũy khoảng 15 - 20 km. Các tuyến đường ngang từ quốc lộ 1 đi về hướng tây trên địa hạt tỉnh Quảng Ngãi hầu hết đều đã được xây dựng, việc đi đến Trường Lũy để tham quan thuận lợi, dễ dàng. Đường đi tới Trường Lũy và khu vực xung quanh Trường Lũy có quang cảnh thiên nhiên rất hùng vĩ, tươi đẹp và hữu tình. Theo khuyến nghị của các chuyên gia du lịch, việc khai thác du lịch đối với di tích Trường Lũy cần kết hợp với khai thác du lịch sinh thái, du lịch văn hóa dân tộc. Chúng tôi xin nói thêm rằng: khai thác di tích Trường Lũy hoàn toàn có thể gắn kết chặt chẽ với việc khai thác các di tích lịch sử, văn hóa nổi bật như: di tích về cuộc khởi nghĩa Trà Bồng và miền tây Quảng Ngãi, di tích về khởi nghĩa Ba Tơ cùng với các cảnh quan thiên nhiên kỳ thú của vùng Trà Bồng - Tây Trà và vùng tây nam Quảng Nam là Bắc Trà My - Nam Trà My (trong đó, Trà Bồng đã có dự án du lịch sinh thái núi Cà Đam), vùng thiên nhiên hoang sơ vùng Ba Tơ và Kon Plông (qua quốc lộ 24); với các di sản văn hóa giàu bản sắc của các dân tộc anh em: Hre, Cor, Ca Dong, Xơ Đăng... Đó là chưa kể đến sự gắn kết Trường Lũy với các khu du lịch, các điểm di tích lịch sử văn hóa, danh lam thắng cảnh khác hiện có trong tỉnh Quảng Ngãi như các di chỉ thuộc Văn hóa Sa Huỳnh, Khu lưu niệm Thủ tướng Phạm Văn Đồng, Khu chứng tích Sơn Mỹ, Khu lưu niệm bác sĩ Đặng Thùy Trâm..., các danh thắng ven biển như Dung Quất, Mỹ Khê, đảo Lý Sơn... Những chuỗi kết nối liên hoàn trong các tuyến, tour du lịch như vậy là điều kiện hết sức thuận lợi, là tiền đề cần thiết để khai thác, phát huy nâng cao giá trị văn hóa và hiệu quả kinh tế du lịch của cả vùng.

III. Những kết quả bước đầu và khó khăn, thách thức cần phải vượt qua

1. Những kết quả bước đầu

Từ kết quả nghiên cứu của Trung tâm Viện Viễn Đông Bác Cổ Pháp tại Hà Nội và Viện Khảo cổ học Việt Nam, tỉnh Quảng Ngãi đã có nhiều động thái khẩn trương nhằm mục đích bảo tồn, tôn tạo và khai thác Trường Lũy gắn với phát triển kinh tế du lịch của tỉnh và vùng duyên hải miền Trung.

Tỉnh đã hoàn thành hồ sơ xếp hạng di tích Trường Lũy Quảng Ngãi trình Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch và ngày 9.3.2011 Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã ký quyết định xếp hạng di tích Trường Lũy Quảng Ngãi là di tích LSVH cấp quốc gia.  

Tiếp đó, tỉnh Quảng Ngãi đã đẩy mạnh các hoạt động xúc tiến quảng bá du lịch cho di tích Trường Lũy Quảng Ngãi, như:

- Mời đoàn gồm các vị đại sứ, các vị tổng lãnh sự Việt Nam chuẩn bị đi nhận nhiệm vụ ở các nước trên thế giới đến thăm Quảng Ngãi, nghe giới thiệu và xem các thông tin, hình ảnh về di tích Trường Lũy.

- Mời đoàn đại sứ một số nước châu Âu tại Việt Nam và một số nhà khoa học có uy tín của các nước đến tham quan trực tiếp tại di tích Trường Lũy; tổ chức hội nghị khoa học để lấy ý kiến tư vấn các nhà nghiên cứu, các vị đại sứ EU về việc bảo vệ, phát huy giá trị di tích và góp phần quan trọng quảng bá di tích Trường Lũy ra thế giới. 

- Mời các chuyên gia hàng đầu về di sản văn hóa và du lịch của Vương quốc Anh và Bắc Ireland, như GS. Christopher Young (Hội đồng Di sản Anh), bà Jane Brantom (chuyên gia du lịch), các giáo sư ở Đại học Nữ hoàng Belfast về Quảng Ngãi và đã đi khảo sát cụ thể về di tích, gặp gỡ, trao đổi với các nhà lãnh đạo, quản lý, chuyên môn của địa phương và các chuyên gia đã có những tư vấn cụ thể trong việc bảo tồn, khai thác di tích Trường Lũy gắn với du lịch.

- Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hoàng Tuấn Anh đã về làm việc với tỉnh Quảng Ngãi và đi thị sát Trường Lũy. Các chuyên gia du lịch từ Tổng cục Du lịch đã đến Quảng Ngãi để tư vấn về việc phát triển du lịch đối với di tích Trường Lũy.  

 - UBND tỉnh Quảng Ngãi đã phối hợp với các cơ quan trung ương tổ chức nhiều cuộc tọa đàm, hội thảo, hội nghị chuyên đề về việc bảo tồn và phát huy giá trị di tích Trường Lũy gắn với du lịch; đã cho chủ trương đầu tư xây dựng dự án bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị di tích kiến trúc Trường Lũy Quảng Ngãi và đang nghiên cứu hình thành bộ máy quản lý chuyên cho Trường Lũy, có nhiệm vụ bảo tồn, khai thác, phát huy Trường Lũy theo yêu cầu bảo tồn di tích, gắn với phát triển du lịch. Đồng thời đang làm các thủ tục đề nghị Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho lập hồ sơ xếp hạng di tích Trường Lũy là di tích cấp quốc gia đặc biệt và tiến tới lập hồ sơ đề nghị UNESCO công nhận di sản văn hóa của nhân loại.

2. Những khó khăn, thách thức

Trường Lũy mở ra cơ hội phát triển kinh tế du lịch rất lớn, tỉnh Quảng Ngãi đã hết sức khẩn trương, tích cực trong việc bảo tồn và phát huy, khai thác di tích, tuy nhiên việc bảo tồn khai thác di tích Trường Lũy chỉ mới ở trạng thái ban đầu, cho đến nay vẫn còn nhiều khó khăn, trở ngại lớn cần phải vượt qua. Tiềm năng phát triển du lịch rất lớn, nhưng bản thân di tích trải dài dọc rừng núi, việc khai thác cho du lịch đòi hỏi phải giải quyết hàng loạt vấn đề mang tầm vĩ mô, chưa hề có tiền lệ.

* Khó khăn về cơ sở hạ tầng

Triển vọng phát triển du lịch rất lớn, nhưng di tích trải dài trên 127 km, việc khai thác cho du lịch đòi hỏi phải giải quyết hàng loạt vấn đề, trong đó có vấn đề về cơ sở hạ tầng. Ở phần trên, chúng tôi có đề cập đến sự phát triển giao thông khá tốt, nhưng đó chỉ là hệ thống giao thông chung trên địa bàn, chưa có hệ thống giao thông riêng cho việc khai thác di tích; việc khai thác di tích Trường Lũy đòi hỏi phải phát triển thêm nhiều về giao thông, cũng như xây dựng mới các cơ sở hạ tầng du lịch và các dịch vụ kèm theo. Cơ sở hạ tầng lại liên quan đến vốn đầu tư, tuy số thu ngân sách trên địa bàn đã có mức tăng khá, nhưng xét nguồn lực nội tại của tỉnh Quảng Ngãi thì vẫn còn khá hạn chế.

* Hạn chế về nguồn nhân lực

Bên cạnh những khó khăn về cơ sở hạ tầng, nguồn nhân lực phục vụ cho việc bảo tồn, khai thác phát huy giá trị di tích Trường Lũy cho phát triển kinh tế du lịch hiện rất hạn chế. Bởi Trường Lũy là một di tích rất đặc biệt, chưa có tiền lệ đối với chúng ta, lại đòi hỏi người quản lý có tầm bao quát, người làm chuyên môn phải am hiểu, thông thạo nghề nghiệp, nhà doanh nghiệp đầu tư khai thác du lịch phải thực sự năng động, sáng tạo.

IV. Một số kiến nghị, đề xuất

Trường Lũy là một di sản lớn, vô cùng quý giá, một cơ hội mới để đầu tư khai thác, phát huy các giá trị của nó phục vụ phát triển kinh tế du lịch của tỉnh Quảng Ngãi và của cả vùng kinh tế trọng điểm miền Trung, tôi xin có mấy kiến nghị, đề xuất sau đây:

1. Kiến nghị với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch và các bộ, ngành trung ương

- Cho chủ trương và chỉ đạo các cơ quan thuộc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng với tỉnh Quảng Ngãi xây dựng Dự án bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị di tích Trường Lũy gắn với du lịch và bố trí kinh phí tổ chức thực hiện dự án này.

- Cho chủ trương để tỉnh tiến hành lập hồ sơ xếp hạng di tích Trường Lũy Quảng Ngãi là di tích cấp quốc gia đặc biệt, sau đó tiến tới lập hồ sơ trình UNESCO công nhận Trường Lũy thành di sản văn hóa của nhân loại.

- Đưa Trường Lũy Quảng Ngãi vào tuyến du lịch quốc gia.

2. Kiến nghị các tỉnh, thành trong khu vực

Liên kết với Quảng Ngãi để khai thác Trường Lũy, trước hết là giữa tỉnh Quảng Ngãi với các tỉnh, thành lân cận như Quảng Nam và Bình Định. Cụ thể:

- Đề nghị tỉnh Quảng Nam phối hợp phát triển kinh tế du lịch ở vùng nam, tây nam của tỉnh Quảng Nam gắn kết với phần Trường Lũy ở phía bắc Quảng Ngãi.

- Đề nghị tỉnh Bình Định quan tâm phối hợp cùng phát triển kinh tế du lịch ở phía bắc tỉnh Bình Định (có một đoạn Trường Lũy đi qua) gắn kết với phần Trường Lũy ở phía nam tỉnh Quảng Ngãi.

Đồng thời, các tỉnh, thành phố trong khu vực cùng với Quảng Ngãi góp phần giới thiệu Trường Lũy với du khách trong và ngoài nước; đưa Trường Lũy vào con đường di sản miền Trung, nối kết Trường Lũy với các tour, tuyến du lịch ở miền Trung và cả nước; tạo điều kiện thuận lợi cho các tổ chức, cá nhân có kinh nghiệm, chuyên môn đến Quảng Ngãi hỗ trợ việc xúc tiến, quảng bá, tư vấn xây dựng các dự án khai thác Trường Lũy, đào tạo nguồn nhân lực...

3. Đề xuất với các cơ quan nghiên cứu, các nhà nghiên cứu và giới truyền thông đại chúng

- Viện Khoa học Xã hội Việt Nam và các cơ quan nghiên cứu liên quan thuộc Viện hỗ trợ tỉnh Quảng Ngãi tổ chức các hội thảo khoa học tầm quốc gia, thậm chí quốc tế, nhằm làm sáng tỏ hơn nữa giá trị của di tích Trường Lũy, đặc biệt là hướng khai thác di tích phục vụ phát triển du lịch.

- Các cơ quan truyền thông đại chúng có nhiều chương trình, hình thức để thông tin rộng rãi về Trường Lũy, góp phần quảng bá và phát huy giá trị của di tích Trường Lũy vào phát triển kinh tế - xã hội.

4. Đề xuất với các doanh nghiệp, doanh nhân

Chúng tôi đề nghị và hy vọng các công ty du lịch, các doanh nghiệp, doanh nhân sớm có những kế hoạch, dự án cụ thể đầu tư vào khai thác, phát huy giá trị di tích Trường Lũy phục vụ phát triển kinh tế du lịch, mang lại lợi ích thiết thực cho mình và cho xã hội, mà trước mắt, theo dự án đang xây dựng, sẽ khai thác một số đoạn lũy, bảo tiêu biểu, thuận tiện trong việc tiếp cận di tích như ở Trà Bồng, Ba Tơ, Nghĩa Hành. 

Tỉnh Quảng Ngãi xác định Trường Lũy là một di sản lớn, vô cùng quý giá, một cơ hội mới để đầu tư khai thác, phát huy các giá trị của nó phục vụ phát triển kinh tế du lịch của tỉnh và vùng kinh tế trọng điểm miền Trung. Tuy nhiên, để đánh thức tiềm năng, biến cơ hội thành hiện thực là cả một quá trình và đòi hỏi phải có những quyết sách lớn, có liên quan đến nhiều cấp, nhiều ngành, nhiều địa phương và nhiều giới khác nhau, vì vậy tỉnh Quảng Ngãi mong muốn có được sự hỗ trợ, giúp đỡ đắc lực của trung ương và sự đoàn kết gắn bó chặt chẽ, hợp tác có hiệu quả thiết thực của các tỉnh thành trong khu vực.

 

(Hội thảo Liên kết phát triển 7 tỉnh duyên hải miền Trung)

 

MỘT SỐ THÔNG TIN VỀ DI TÍCH TRƯỜNG LŨY QUẢNG NGÃI

Trường Lũy Quảng Ngãi (gọi tắt là Trường Lũy), hay Trường Lũy Quảng Ngãi - Bình ĐịnhTĩnh Man trường lũy (gọi theo sử sách của nhà Nguyễn), đều là tên gọi của một công trình kiến trúc lớn, đa dạng, nhiều phần được làm bằng đá hoặc đất, chạy dọc theo đường thượng đạo xưa từ Quảng Ngãi đến Bình Định, bắt đầu từ huyện Trà Bồng (Quảng Ngãi) đến huyện An Lão (Bình Định). Với kỹ thuật xếp đá khéo léo của người xưa, Trường Lũy có độ bền cao, không bị sạt lở, trôi trượt, dù đã hàng trăm năm qua đi. Ở nhiều nơi, lũy cao tới 4m, chân lũy rộng 6m, mặt trên rộng 2,5m.

Trường Lũy là một trong những công trình khảo cổ quan trọng nhất được phát hiện một thế kỷ qua tại Việt Nam. Theo GS Phan Huy Lê, Chủ tịch Hội Khoa học lịch sử Việt Nam thì "Đây là di tích dài nhất Đông Nam Á" với hơn 127km.

Năm 2005, TS. Andrew Hardy, Giám đốc Trung tâm Viện Viễn Đông Bác Cổ Pháp tại Hà Nội (Centre de l’École française d’Extrême-Orient) tìm thấy một đoạn ghi chép về Trường Lũy Quảng Ngãi trong sách Đồng Khánh địa dư chí do Quốc sử quán triều Nguyễn biên soạn vào năm 1885. Cũng trong năm 2005, các nhà nghiên cứu thuộc Trung tâm Viện Viễn Đông Bác Cổ Pháp tại Hà Nội và Viện Khảo cổ học Việt Nam đã bắt tay vào khai quật, nghiên cứu Trường Lũy. Cuộc khai quật đã phát hiện các mảnh gốm bản địa, gốm Bát Tràng và gốm nước ngoài có niên đại từ thế kỷ XVII. Sự hiện diện của những hiện vật gốm này cho thấy mối quan hệ rất mật thiết giữa người Việt với đồng bào dân tộc bản địa và sự giao thương, trao đổi hàng hóa ở vùng đất này từ xa xưa.

Ngày 27/3/2011, phái đoàn gồm đại sứ các nước Pháp, Ba Lan, Hungary, Anh, Hy Lạp, Rumani và ngài Sean Doyle, Trưởng đại diện của Liên minh châu Âu tại Việt Nam, đã cùng các nhà khoa học nước ngoài và nhà chức trách ở tỉnh Quảng Ngãi đã tổ chức hội thảo Lịch sử quan hệ kinh tế và dân tộc qua di tích quốc gia Trường Lũy Quảng Ngãi. Hội thảo khẳng định: công trình này không chỉ có ý nghĩa lớn về giá trị kinh tế, văn hóa, xã hội, là đường ranh giới đảm bảo về sự ổn định và hòa bình, là nơi giao thương mà còn có giá trị lớn về mặt quân sự, là cơ sở để quản lý, tạo mối quan hệ hòa hợp, gắn kết giữa cộng đồng các dân tộc.

Theo TS. Nguyễn Tiến Đông (Viện Khảo cổ học Việt Nam) thì kỹ thuật xếp đá ở Trường Lũy tương tự như kỹ thuật xếp đá ở huyện đảo Lý Sơn (tỉnh Quảng Ngãi). Điều này cho thấy bằng chứng về mối liên quan mật thiết giữa Trường Lũy với lịch sử huyện đảo Lý Sơn.

Tại một cuộc họp về việc bảo vệ Trường Lũy vào tháng 2/2011, UBND tỉnh Quảng Ngãi đã thống nhất giữ nguyên hiện trạng Trường Lũy trên cơ sở lấy Trường Lũy làm tâm, dọc theo hai bên lũy 500m là khu vực di tích.

Ngày 10.3.2011, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận Di tích LSVH cấp quốc gia.

Đánh giá
Đánh giá của bạn sẽ được biên tập trước khi xuất bản
Họ và tên
(*)
Thư điện tử
(*)
Tiêu đề
Nội dung
(*)
Cùng chuyên mục
2.615 lượt xem - 12.06.2015 : 15:00p
2.763 lượt xem - 05.11.2013 : 10:23p
2.312 lượt xem - 05.11.2013 : 10:20p
2.311 lượt xem - 23.10.2013 : 15:29p
2.261 lượt xem - 22.07.2013 : 14:26p
Tin đọc nhiều
49.901 lượt xem - 14.12.2011 : 0:24p
24.328 lượt xem - 08.03.2012 : 10:58p
22.934 lượt xem - 07.03.2012 : 16:35p
22.244 lượt xem - 20.09.2012 : 8:27p
18.945 lượt xem - 14.12.2011 : 0:37p
16.419 lượt xem - 08.03.2012 : 11:09p