8:33 03/05/2013
Cỡ chữ

Sáng 30.4.2013, Sở VHTTDL tỉnh Khánh Hòa đã công bố quyết định của Bộ VHTTDL công nhận lễ hội Tháp Bà Nha Trang là di sản văn hóa phi vật thể của quốc gia trước sự chứng kiến của hàng vạn người dự khai mạc lễ hội.

Tương truyền, nữ thần thiên y Ana Pônưgar là người có công tạp lập xứ sở, duy trì nòi giống, bày dạy dân làng trồng bồng, dệt vải, gieo cấy lứa nước, chăn nuôi heo, gà…Nhiều thế kỷ trôi qua, nữ thần được tôn vinh là “Bà mẹ xứ sở”.

Trong sử sách cũng như tiềm thức của người Chăm, vai trò của nữ thần Po Inưgar đặc biệt quan trọng và đó là biểu tượng người phụ nữ duy nhất được tôn thờ độc lập. Mọi người tin Po Inưgar là vị thần đầy quyền năng, sáng tạo…Mẹ xứ sở không chỉ nâng đỡ người Chăm từ những bước đi đầu tiên thời lập quốc mà luôn luôn dẫn dắt đời sống tinh thần của từng gia đình cũng như cả cộng đồng. Tôn thờ mẫu hệ, mỗi làng Chăm đều có nơi thờ cúng Mẹ xứ sở, nhưng tháp Bà Ponagar ở Nha Trang là công trình kiến trúc tôn giáo lớn nhất do người Chăm xây dựng từ thế kỷ thứ IX đến XIII chỉ để thờ cúng nữ thần Po Inưgar.

Các nhà nghiên cứu lịch sử văn hóa nhận định, khoảng từ giữa thế kỷ XVII đến nay, nghi lễ thờ cúng Mẹ xứ sở được người Chăm và người Kinh tổ chức chu đáo tại tháp Bà Ponagar. Năm 1653, những lưu dân Việt từ phía Bắc, theo chúa Nguyễn vào phương Nam mở cõi, dừng chân bên cửa sông Cái (Nha Trang), tạo lập nên làng mạc, xóm thôn… Và, chính họ đã mang theo phong tục thờ cúng Mẫu của người Kinh ở đồng bằng Bắc bộ vào đây.

Trải bao thăng trầm lịch sử, người dân sinh sống dọc đôi bờ sông Cái (tỉnh Khánh Hòa) vẫn lưu truyền huyền tích thánh mẫu Thiên y Ana. Hàng năm, lễ hội tháp Bà được tổ chức trọng thể từ ngày 20-23 tháng Ba âm lịch, người Chăm, người Kinh ở khắp nơi, mang theo lễ vật, hành hương về Tháp Bà Ponaga Nha Trang, thành tâm bày tỏ lòng biết ơn đối với một người phụ nữ đã có công chỉ dạy dân lành biết cách làm ăn, sinh sống bằng nghề nông.

Các nghi lễ chính của lễ hội Tháp Bà Ponagar gồm lễ mục dục (tắm tượng), lễ tế gia quan (lễ thay y) diễn ra vào giờ Ngọ ngày 20.3 âm lịch, tiếp đến là lễ tế sanh, dâng cúng đồ tế, múa bóng mời thiên y thánh mẫu và các bậc thần linh về dự lễ. Theo nghi thức, lễ cúng thánh mẫu thường mở đầu bằng lễ khai kinh cầu quốc thái dân an . Lễ tế sanh bắt đầu vào giờ Tý, đêm 22 âl do các bô lão thực hiện, sau đó lễ cầu cúng chính thức diễn ra vào lúc 4 giờ sáng ngày hôm sau. Việc hành lễ do chánh lễ, bồi tế, đông hiến, tây hiến và đội học trò thực hiện, lần lượt dâng rượu, dâng trà, đọc văn tế rất cung kính, tôn nghiêm. Sau cùng, từng đoàn người Chăm, người Kinh…đại diện cho các palei, thôn xóm…múa bóng, múa hoa quả, múa quạt…ca ngợi công đức, bày tỏ lòng biết ơn “Bà mẹ xứ sở”.

Theo thời gian và xu thế phát triển của xã hội hiện đại, nghi thức lễ hội có nhiều thay đổi, nhưng dù thế nào, trong ngày lễ trọng, người Kinh vẫn nao nức tổ chức hàng trăm đoàn múa bóng, dâng hoa..., người Chăm tưng bừng vỗ trống Ghinăng, Paranưng, say sưa kéo đàn Kanhi và hát dân ca…Lâu dần, không ai quên những bữa ăn chung của hàng trăm người, hoan hỉ nói cười, chan hòa niềm vui thái bình, no ấm…

 

Lễ hội Tháp Bà Ponagar là điểm nhấn trong chương trình du lịch Hè. Năm nay, lễ hội diễn ra trong kỳ nghỉ mừng chiến thắng 30.4 và ngày Quốc tế lao động 1.5, vì vậy dòng người hành hương dâng lễ đông gấp bội. Sở VHTTDL tỉnh Khánh Hòa đã tổ chức chu đáo các nghi lễ cổ truyền theo đúng phong tục truyền thống và tạo điều kiện cho tất thảy mọi người hòa mình  vào không gian linh thiêng của lễ hội.

(Theo Báo Khánh Hòa)

Đánh giá
Đánh giá của bạn sẽ được biên tập trước khi xuất bản
Họ và tên
(*)
Thư điện tử
(*)
Tiêu đề
Nội dung
(*)
Cùng chuyên mục
2.447 lượt xem - 12.06.2015 : 15:00p
2.578 lượt xem - 05.11.2013 : 10:23p
2.116 lượt xem - 05.11.2013 : 10:20p
2.131 lượt xem - 23.10.2013 : 15:29p
2.104 lượt xem - 22.07.2013 : 14:26p
Tin đọc nhiều
46.547 lượt xem - 14.12.2011 : 0:24p
22.744 lượt xem - 08.03.2012 : 10:58p
21.904 lượt xem - 07.03.2012 : 16:35p
20.481 lượt xem - 20.09.2012 : 8:27p
17.799 lượt xem - 14.12.2011 : 0:37p
15.627 lượt xem - 08.03.2012 : 11:09p